@translationof Final touches

2.4 De puntjes op de i’s

Dit is de laatste paragraaf van het leerboek; het laat zien hoe je de puntjes op de i’s zet voor eenvoudige stukken, en geeft een inleiding op het vervolg van de handleiding.

@translationof Organizing pieces with variables

2.4.1 Stukken organiseren met variabelen

Wanneer alle elementen die eerder zijn besproken worden gecombineerd om grotere bestanden te maken, worden de muziekuitdrukkingen een stuk groter. In polyfone muziek met veel notenbalken, kunnen invoerbestanden heel verwarrend worden. Deze verwarring kunnen we verminderen door het gebruik van variabelen.

Met variabelen (ook bekend als identifiers of macro’s), kunnen we ingewikkelde muziekuitdrukkingen in stukken breken. Een waarde aan een variabele toekennen gaat as volgt:

benoemdeMuziek = { … }

De inhoud van de muziekuitdrukking benoemdeMuziek kan later worden gebruikt door een backslash voor de naam te zetten (\benoemdeMuziek, precies als een gewoon LilyPond-commando).

viool = \new Staff { \relative { a'4 b c b } } cello = \new Staff { \relative { \clef "bass" e2 d } } { << \viool \cello >> }

De naam van een variabele mag alleen letters bevatten, geen cijfers, underscores, or of streepjes.

Variabelen moeten gedefiniëerd worden voor de eigenlijke muziekuitdrukking, daarna kunnen ze zo vaak als nodig worden hergebruikt. Ze kunnen zelfs worden gebruikt om de inhoud van een nieuwe variabele te construeren, wat een manier is om een stuk muziek met veel herhalingen compacter in te voeren.

trioolA = \tuplet 3/2 { c,8 e g } maatA = { \trioolA \trioolA \trioolA \trioolA } \relative c'' { \maatA \maatA }

Variabelen kunnen worden gebruikt voor allerlei andere typen objecten in de invoer. Bijvoorbeeld

breedte = 4.5\cm
naam = "Janneke"
aVijfPapier = \paper { paperheight = 21.0 \cm }

Afhankelijk van de inhoud kan de variabele gebruikt wonden op verschillende plaatsen. Onderstaand voorbeeld maakt gebruik van de bovenstaande variabelen:

\paper {
  \aVijfPapier
  line-width = \breedte
}

{
  c4^\naam
}

@translationof Adding titles

2.4.2 Titels toevoegen

De titel, componist, opusnummer, en soortgelijke informatie worden ingevoerd in het \header-blok. Deze bevindt zich buiten de muziekuitdrukking; het \header-blok staat gewoonlijk direct onder het versienummer.

\version "2.21.3"

\header {
  title = "Symfonie"
  composer = "Ik"
  opus = "Op. 9"
}

{
  … muziek …
}

Als het bestand wordt verwerkt, worden titel en componist en opus boven de muziek geprint. Meer informatie over titels staat in (notation)Creating titles headers and footers section ‘Creating titles headers and footers’ in Notatie-handleiding.

@translationof Absolute note names

2.4.3 Absolute notenamen

Totnutoe hebben we steeds \relative gebruikt om toonhoogten aan te duiden. Dit is voor de meeste muziek de eenvoudigste manier van invoeren, maar er is ook een andere manier om toonhoogten in te voeren: de absolute modus.

Alls je \relative weglaat, behandelt LilyPond alle toonhoogten als absolute waarden. Een c' betekent altijd de centrale C, een b betekent altijd de noot een stapje onder de centrale C en een g, is altijd de noot onderaan de balk bij de bassleutel.

{ \clef "bass" c'4 b g, g, | g,4 f, f c' | }

Hier is een toonladder over vier octaven:

{ \clef "bass" c,4 d, e, f, | g,4 a, b, c | d4 e f g | a4 b c' d' | \clef "treble" e'4 f' g' a' | b'4 c'' d'' e'' | f''4 g'' a'' b'' | c'''1 | }

Zoals je ziet, behoeft het schrijven van een melodie in de vioolsleutel nogal wat apostrof-tekens '. Kijk eens naar dit fragment van mozart:

{ \key a \major \time 6/8 cis''8. d''16 cis''8 e''4 e''8 | b'8. cis''16 b'8 d''4 d''8 | }

Al die apostrofs maken de invoer onleesbaar en zijn een bron van fouten. met \relative is bovenstaand voorbeeld een stuk leesbaarder en ook eenvoudiger in te voeren:

\relative { \key a \major \time 6/8 cis''8. d16 cis8 e4 e8 | b8. cis16 b8 d4 d8 | }

Als je een fout maakt met een octaveringsteken (' of ,) in de \relative-modus, wordt dat heel snel duidelijk – veel noten staan in het verkeerde octaaf. Als je in absolute modus werkt, is een enkele octaaffout lang niet zo goed zichtbaar, en zal dus ook niet zo eenvoudig te vinden zijn.

Echter, absolute modus is is nuttig in muziek met zeer grote intervallen en vooral voor lilypond-invoer die met de computer wordt gegenereerd.

@translationof After the tutorial

2.4.4 Na het leerboek

Als je dit leerboek uit hebt, kun je het beste zelf een paar stukken in gaan voeren. Begin met het toevoegen van noten aan een van de Templates. Als je notatie nodig hebt die niet is behandeld in het leerboek, kijk dan in de notatiehandleiding, beginnend bij (notation)Musical notation section ‘Musical notation’ in Notatie-handleiding. Al je een stuk wilt schrijven voor een ensemble waarvoor geen sjabloon beschikbaar is, kijk dan naar Extending the templates.

Zodra je een paar korte stukken hebt geschreven, lees de rest van de beginnershandleiding (hoofdstukken 3-5). Je mag die nu natuurlijk ook best gaan lezen! Echter, het vervolg van de Beginnershandleiding veronderstelt dat je vertrouwd bent met LilyPond-invoer. Je zou die hoofstukken snel kunnne doorkijken en later terugkomen als je wat meer ervaring hebt.

In dit leerboek en in het vervolg van de beginnershandleiding is een alinea Zie ook aan het eind van elke paragraaf met kruisverwijzingen naar andere paragrafen: deze kruisverwijzingen kun je beter niet volgen bij de eerste keer lezen. Als je de gehele beginnershandleiding een keer hebt gelezen, wil je wellicht bepaalde stukken herlezen en kun je deze kruisverwijzingen bijvoorbeeld volgen voor meer informatie.

Mocht je dat nog niet gedaan hebben, lees alsjeblieft het Overzicht van handleidingen. Er is veel informatie beschikbaar over LilyPond, dus nieuwkomers weten vaak niet waar ze precies moeten zoeken. Als je vijf minuten uittrekt om die paragraaf goed te lezen, kun je jezelf uren frustratie besparen met het zoeken op verkeerde plaatsen!

This document was generated by gub on Juli 13, 2020 using texi2html 1.82.

Andere talen: English, català, česky, deutsch, español, français, magyar, italiano, 日本語.
Gebruik van automatische taalkeuze.